درمان اختلالات و درد مفصل گیجگاهی با لیزر
by
مفصل گیجگاهی (TMJ) یک مفصل متصل به استخوان فک است و استخوان فک پایین یا آرواره را به استخوان گیجگاهی بالایی متصل می‌کند. این مفصل بخشی از کاسه سر (جمجمه) می‌باشد. باوجودی که درد یا عملکرد نامناسب مفصل گیجگاهی اغلب به‌عنوان «TMJ» شناخته می‌شود، اما این اصطلاح فقط مربوط به نام این مفصل است. در حقیقت اصلاح درست برای این مسئله عبارت از مشکلات یا ناهنجاری‌های مفصل گیجگاهی می‌باشد که در اصطلاح به آن TMD گفته می‌شود. در بسیاری از مواقع هنگامی‌که استفاده از روش‌های درمان ساده همچون استفاده از داروهای ضدالتهاب و استراحت دادن به استخوان فک نتواند مشکل ایجادشده برای فرد در این رابطه را برطرف کند، استفاده از لیزردرمانی می‌تواند یک روش درمانی مناسب برای حل مشکل و بازیابی سلامت فرد باشد.
درمان سریع و دوره بهبود کوتاه از ویژگی‌های دستگاه‌های دارای تکنولوژی MLS (یکی از پیشرفته‌ترین تکنولوژی‌های درمان با لیزر) در درمان اختلالات و درد مفصل گیجگاهی است. شرکت نوآوری پزشکی آرتیمان به‌عنوان تنها نماینده شرکت آسا لیزر در ایران دستگاه‌های لیزر برخوردار از تکنولوژی MLS همچون Mphi، Mphi 5 و M6 را در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد.
دلایل ایجاد مشکل
رابطه بین مشکلات مفصل گیجگاهی و مهره‌های گردن بسیار به هم نزدیک است، زیرا مجموعه جمجمه، فک، دندان، زبان و مهره‌های گردن دارای عملکرد هماهنگ و غیرقابل‌تفکیک هستند. به‌هرحال معمولاً نمی‌توان یک عامل مشخص را دلیل ایجاد مشکل در این بخش دانست، بلکه عامل‌های متعدد در ایجاد عدم توازن در حرکت‌های مفصل نقش دارند. رابطه قوی موجود بین مفصل گیجگاهی، مهره‌های گردن و کمربند شانه در این شرایط باعث ایجاد مشکل در این بخش می‌شود و به دنبال آن علائم مشکل در یکی از این نواحی ظاهر می‌گردد. این شرایط نشان می‌دهد یک الگوی خاص چندبخشی باعث ایجاد مشکل شده است. دلایل اصلی ایجاد مشکل در افراد مختلف معمولاً شامل موارد زیر است:
- مالوکلوژن- در این شرایط دندان‌ها بر روی دو فک بالا و پایین درست روی یکدیگر جفت نمی‌شوند و/ یا نحوه قرارگیری آن‌ها در کنار یکدیگر نامناسب است.
- دندان‌قروچه- سایش یا فشار دادن دندان‌ها به یکدیگر که اغلب در طول شب اتفاق می‌افتد.
- دلایل ذهنی مثل تشویش، نگرانی و استرس
- مشکلات مفصل- مثل آسیب‌دیدگی قبلی، التهاب غشای مفصلی، آرتروز، و نیم دررفتگی
- آسیب‌های ناشی از وضعیت قرارگیری استخوان‌های طاسی- گردنی مثل انحراف و خمیدگی مهره‌های گردن
- استفاده از روش‌های درمانی ارتودنسی یا دندان‌پزشکی نامناسب
علائم و نشانه‌ها
علائم اصلی این مشکل عبارت از احساس درد در نواحی صورت، گردن و سر است. این علائم ممکن است در یک نقطه متمرکز شده یا به سمت نواحی وسیع‌تر کشیده شوند. علائم اصلی موضعی در این حالت با درد در عضلات مسئول جویدن غذا احساس شده و این درد باعث محدود شدن توانایی باز کردن دهان می‌شود. علاوه بر این ممکن است فرد بیمار به همراه درد از مفصل خود در هنگام حرکت آن صدا احساس کند. این درد ممکن است به سمت گوش، شقیقه، یا گردن کشیده شود. علاوه بر این علائم ممکن است بعضی افراد با علائم شدیدتر در این رابطه همچون سردرد، تیر کشیدن پشت سر، صوت زدن گوش یا وزوز کردن آن مواجه شوند یا در هنگام بلع غذا با مشکلات جدی مواجه گردند. درنهایت این علائم می‌تواند با قفل شدن مفصل در هنگام باز کردن یا بستن دهان، درد بسیار شدید و احساس درد مشابه درد در ناحیه عصب سه‌قلو همراه باشد.
درمان
مفصل گیجگاهی یک مفصل پیچیده است که مسئولیت حفظ توازن در بسیاری از فعالیت‌های ناحیه صورت را بر عهده دارد. اصطلاح ناهنجاری یا مشکل در مفصل گیجگاهی به معنی یک عملکرد نامناسب در این مفصل است که با درد عصبی عضلانی در ناحیه سر یا گردن همراه است.
درمان این مشکل از طریق هر دوی موارد تغییر در ساختارهای خاص عملکرد (درمان‌های ارتودنسی) و نیز بازیابی وضعیت عادی عملکرد مفصل در ارتباط با فعالیت‌های آن (درمان‌های توان‌بخشی) امکان‌پذیر است. به‌این‌ترتیب درمان مشکلات مفصل گیجگاهی از طریق درمان‌های زیر امکان‌پذیر می‌باشد:
- کاهش درد و ریلکس کردن مفصل در مرحله اول
- درمان‌های ارتودنسی و دندان‌پزشکی
- برنامه توان‌بخشی شامل توان‌بخشی قابلیت حرکتی آرواره و وضعیت قرارگیری آن‌که به همراه روش‌های مدیریت درد همچون لیزر تراپی، مگنت تراپی، الکترو تراپی محل‌های دردناک و درمان عضله در نقاط حساس مورداستفاده قرار می‌گیرد. علاوه‌بر این طب سوزنی و ماساژ نیز می‌تواند نقش مؤثر در این رابطه داشته باشد.
درمان با MLS
لیزردرمانی با دستگاه MLS یک روش انقلابی برای مدیریت درد در ناحیه فک، گردن درد و سردرد می‌باشد. لیزر درمانی با دستگاه MLS یکی از روش‌های درمان پذیرفته‌شده توسط سازمان غذا و داروی آمریکا است و یک روش درمانی غیرتهاجمی، قوی و بدون درد می‌باشد که می‌تواند نتایج ماندگار و بلندمدت برای فرد به همراه داشته باشد. این روش درمانی به افراد کمک می‌کند بلافاصله از درد مزمن و سردرد رهایی پیدا کنند. همچنین این روش علاوه بر کاهش درد بیمار باعث کاهش التهاب و ورم ایجادشده درنتیجه مشکلات و ناهنجاری‌های مفصل گیجگاهی می‌شود.
در این درمان از دو نوع انرژی نوری استفاده می‌شود که یکی از آن‌ها برای درمان درد و دیگری برای درمان التهاب مفید است. این انرژی می‌تواند به‌عنوان یک منبع سوختی برای سلول‌های بدن عمل کرده و به آن‌ها کمک کند اندورفین (مسکن طبیعی درد در بدن انسان) لازم را تولید کرده و از فرآیند ضدالتهاب طبیعی بدن برای از بین بردن مشکل استفاده کنند. این انرژی نوری همچنین جریان خون را به نقاط تحت درمان افزایش می‌دهد و به‌این‌ترتیب منجر به تسریع فرآیند بهبود فرد می‌شود.
| دستگاه Mphi: دستگاه لیزردرمانی با تکنولوژی MLS که همیشه و همه‌جا در دسترس است. | دستگاه Mphi 5: یک ابزار کامل برای انواع مختلف کاربردهای درمانی | ||||||||||||
 |
 |
||||||||||||
| دستگاه لیزر Mphi: لیزر درمانی با این دستگاه همیشه و همه‌جا برای بیماران در دسترس است. تمام مزایا و توانایی‌های لیزر درمانی MLS در این دستگاه به‌صورت قابل‌حمل، ارگونومیک و بصری متمرکز شده است. | دستگاه لیزرMphi 5 : دستگاهی منحصربه‌فرد و کامل برای کاربری‌های درمانی مختلف است. این دستگاه معمولاً برای بیماران سرپایی استفاده می‌شود و مجهز به یک اعمال‌کننده چند دیودی است. این دستگاه به نحوی طراحی‌شده که بتوان به‌صورت دقیق و راحت به هر ناحیه دلخواه از بدن بیمار دسترسی پیدا کرد. |
چه تعداد جلسه درمانی در این حالت موردنیاز است؟
در عمل نیازهای درمانی هر بیمار با توجه به میزان ناراحتی ایجادشده در محل مفصل و عضلات وی متفاوت از سایرین می‌باشد. به‌هرحال، در اکثر موارد افراد بیمار کاهش زیاد در درد و ناراحتی خود را با گذشت 2 یا 3 جلسه درمانی با از بین رفتن التهاب ایجاد شده در محل مفصل احساس خواهند کرد. بااین‌وجود، به‌منظور بهبودی کامل نقاط آسیب‌دیده با روش لیزر درمانی لازم است از یک برنامه درمانی تشکیل‌شده از 6 تا 12 جلسه برای هر بیمار استفاده شود. بدیهی است تکمیل نشدن این دوره درمانی باعث می‌شود بدن به‌طور کامل درمان‌نشده و همواره احتمال بازگشت درد در آینده وجود خواهد داشت. با توجه به اینکه طول مدت درمان در این حالت فقط حدود 5 تا 10 دقیقه است، افراد بیمار می‌توانند از این جلسات درمانی حتی در مدت زمان استراحت خود برای صرف نهار نیز استفاده کنند.